Cel: Polska - lider w dziedzinie CCS. Krok pierwszy: ramy polityczne i prawne

środa, 13 stycznia 2010 00:00

CCS ma szansę, żeby stać się Polską Nokią – powiedział Minister Henryk Jacek Jezierski podczas konferencji, zorganizowanej przez demosEUROPA we współpracy z Ambasadą Wielkiej Brytanii w Polsce 13 stycznia 2010 roku. Podczas wydarzenia omówione zostały najważniejsze z punktu widzenia wdrożenia CCS w Polsce kwestie – m.in. miejsce technologii CCS w Polityce Energetycznej Polski do 2030 roku czy postępy w pracach nad Polską Ustawą o CCS. Zaprezentowany został również raport pt. „Jak skutecznie wdrożyć CCS w Polsce? Ramy polityczne i prawne” autorstwa Agaty Hinc. Odbyła się także dyskusja nad najlepszymi praktykami europejskimi z udziałem ekspertów z Norwegii, Niemiec i Polski.

Pani Elżbieta Wróblewska, Główny Specjalista w Departamencie Energetyki Ministerstwa Gospodarki, potwierdziła, że rząd wspiera rozwój technologii CCS w Polsce i dlatego dąży do realizacji w Polsce dwóch projektów demonstracyjnych w dziedzinie CCS: w Bełchatowie i Kędzierzynie. Tym niemniej, rząd czeka na decyzję Unii Europejskiej, która powinna włączyć te projekty do listy projektów flagowych, tym samym przeznaczając niezbędne środki na ich realizację. Pani Wróblewska podkreśliła ponadto, że oprócz CCS polski rząd rozważa zastosowanie innych technologii czystego węgla, m.in. podziemnej gazyfikacji węgla – choć i w tych wypadkach potrzebne są badania potwierdzające ich skuteczność. Pani Wróblewska zaznaczyła również, iż Ministerstwo Gospodarki rozważa włącznie technologii CCS oraz efektywności energetycznej do listy priorytetów polskiej prezydencji w UE w 2011 roku.

Pan Minister Henryk Jacek Jezierski, Główny Geolog Kraju, przedstawił szczegółowy program prac nad nowelizacją ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze. Polska zobowiązana jest dokonać transpozycji unijnej dyrektywy do czerwca 2011 roku. Jednakże ostateczny kształt ustawy w znacznej mierze zależeć będzie od rozpoznania faktycznych możliwości składowania CO2 w Polsce. Pod tym względem, bardzo istotne będą wyniki pierwszych testów w ramach projektu „Rozpoznanie struktur i formacji geologicznych do bezpiecznego geologicznego składowania CO2 wraz z ich programem monitorowania”, które polegać będą na zatłoczeniu CO2 do pokładów wodonośnych solankowych w strukturach zidentyfikowanych w okolicach Bełchatowa. Wyniki testów pojawić się mają do końca tego roku. Minister Jezierski zapewnił, że polski rząd będzie wspierał CCS, pod warunkiem jednak, że skuteczność i bezpieczeństwo tej metody faktycznie zostaną potwierdzone. Pan Minister zaznaczył również, iż CCS ma potencjał do tego, żeby stać się polską Nokią.

Pan Piotr Tulej z Dyrekcji Generalnej Środowisko, przedstawił działania Komisji Europejskiej w dziedzinie CCS. Komisja utworzyła Grupę ds. Wymiany Informacji, w skład której wchodzą decydenci i eksperci z krajów UE i która ma za zadanie czuwać nad implementacją Dyrektywy CCS w państwach członkowskich. Na kwiecień tego roku KE planuje publikację projektu wytycznych implementacyjnych, których ostateczna wersja powinna zostać przyjęta jesienią.

Na zakończenie pierwszej części konferencji, Agata Hinc, szef projektu „Niskoemisyjna gospodarka” w demosEUROPA, przedstawiła główne punkty raportu jej autorstwa. Podkreśliła, że CCS ma o tyle duży potencjał, że wszędzie znajduje się we wstępnej fazie rozwoju. Oznacza to, że Polska może brać aktywny udział w kształtowaniu procesu wdrażania tej technologii. Co prawda niektóre państwa posunęły się już do przodu, ale nie na tyle, aby nie można było ich dogonić. Agata Hinc podkreśliła również, że CCS jest szansą dla Polski, aby stała się liderem jednego z kluczowych elementów globalnej transformacji gospodarczej. Wymagało to będzie ogromnych nakładów pracy i kapitału, natomiast w przyszłości przyniesie to zyski nie tylko natury zyski finansowej, ale i prestiżowej. Polska może dzięki CCS umocnić swoją pozycję w kształtującym się na nowo globalnym porządku, dlatego specjalizacja w CCS leży w interesie Polski – zakonkludowała Agata Hinc.

W drugiej części odbyła się debata z udziałem Mette Karine Gravdahl Agerup, reprezentującej norweskie Ministerstwo Ropy i Energetyki, Gabrieli von Goerne, Doradcy ds. CCS w niemieckim Ministerstwie Środowiska, Ochrony Zasobów Naturalnych i Bezpieczeństwa Atomowego; a także Pawła Magierowskiego z kancelarii Baker&McKenzie. Norwegia jest jednym z krajów o największym doświadczeniu w technologii CCS, ma szansę jako pierwsza wybudować wielkoskalową instalację. Jak podkreśliła Mette Karine Gravdahl Agerup, wiąże się to między innymi z faktem, iż składowanie CO2 odbywa się i będzie się odbywać pod norweskim szelfem kontynentalnym (którego właścicielem jest państwo), a co za tym idzie nie powoduje protestów społecznych. Niemcy znajdują się w bardzo podobnej sytuacji do Polski – mają dobre warunki do składowania CO2 „onshore” (pod lądem) w północnej części kraju. W Niemczech przygotowany już został projekt ustawy implementującej Dyrektywę CCS, natomiast prace nad nim zostały zawieszone na czas wyborów, a teraz mają ruszyć w szybkim tempie – zaznaczyła Gabriela von Goerne. Niemcy (podobnie jak Polska) będą musiały odpowiedzieć na wyzwanie związane z budową akceptacji społecznej dla składowania „onshore”. Pan Paweł Magierowski (z Baker&McKenzie, która na zlecenie Globalnego Instytutu CCS firma przygotowała raport analizujący ustawodawstwo wybranych państw na świecie związane z CCS) powiedział, że oprócz przygotowania odpowiedniej legislacji dla składowania CO2, niezbędna będzie również w Polsce nowelizacja prawa na potrzeby transportu CO2.

Materiały:

Raport „Jak skutecznie wdrożyć CCS w Polsce?”
Tekst wystąpienia - Elżbieta Wróblewska
Prezentacja – Henryk Jacek Jezierski
Prezentacja – Piotr Tulej
Prezentacja – Agata Hinc
Prezentacja - Mette Karine Gravdahl Agerup

Program

9.30 – 10.00 Kawa i rejestracja

10.00 – 10.10 Powitanie i wprowadzenie do dyskusji
Paweł Świeboda, Prezes Zarządu, demosEUROPA – Centrum Strategii Europejskiej
J.E. Damian Roderic Todd, Ambasador Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w Polsce

10.10 – 10.20 Wystąpienie otwierające: "Rola CCS w Polityce Energetycznej Polski do 2030 roku"
Elżbieta Wróblewska, Główny Specjalista, Departament Energetyki, Ministerstwo Gospodarki

10.20 – 10.30 Implikacje unijnej dyrektywy CCS dla państw członkowskich
Piotr Tulej, Szef Działu „Energia i Środowisko”, Dyrekcja Generalna Środowisko, Komisja Europejska

10.30 – 10.40 “Polska ustawa CCS” – jaki cel nam przyświeca i jak jesteśmy zaawansowani?
Henryk Jacek Jezierski, Główny Geolog Kraju, Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Środowiska

10.40 – 10.50 Prezentacja raportu „Jak skutecznie wdrożyć CCS w Polsce? Ramy polityczne i prawne”
Agata Hinc, Szef Projektu “Niskoemisyjna gospodarka”, demosEUROPA – Centrum Strategii Europejskiej

10.50 – 12.20 Okrągły stół – najlepsze praktyki europejskie i ich znaczenie dla Polski
Mette Karine Gravdahl Agerup, Ministerstwo Ropy i Energetyki, Norwegia
Gabriela von Goerne, Doradca ds. CCS , Ministerstwo Środowiska, Ochrony Zasobów Naturalnych i Bezpieczeństwa Atomowego, RFN
Paweł Magierowski, Patner, Baker&McKenzie

Moderacja: Paweł Świeboda, Prezes Zarządu, demosEUROPA – Centrum Strategii Europejskiej